Vele wegen leiden naar Santiago
Hieronder vind je de belangrijkste en meest belopen caminoroutes in Spanje
De belangrijkste caminoroutes
Er zijn talrijke wegen die naar Santiago de Compostela leiden, variërend van korte routes van een week tot ruim meer dan een maand. De belangrijkste officiële routes en hun afstanden:
Camino Francés ± 780-800 km
Camino Portugués ± 600-650 km
Via de la Plata ± 1.000 km
Camino del Norte ± 800-850 km
Camino Primitivo ± 310-320 km
De Camino Francés
800 km
De Camino Francés (de Franse route) van ± 780 km, is veruit de populairste route. De Franse route wordt beschouwd als de klassieke pelgrimsweg door Spanje: meer dan de helft van alle wandelaars komt via deze route aan in Santiago. De sfeer onderweg is daardoor uniek maar het is ook erg druk. De route kent een grote diversiteit aan landschappen en vele historische en monumentale plekken.
Er zijn twee varianten: vanaf Saint-Jean-Pied-de-Port via de Pyreneeën of vanaf Col du Somport via Huesca, Zaragoza en Navarra. In Roncesvalles komen de routes samen, Vandaar leidt de Franse route je via Pamplona, Burgos en Léon naar Santiago.
Je hoeft niet de volle 780 kilometer te lopen en kunt op veel plekken starten zoals in Pamplona, Burgos, Léon of Sarria (de laatste 100 kilometer).
De Camino Portugués
650 km
De Camino Portugués Central is de meest historische route die door Portugal loopt. Een kwart van de wandelaars komt via deze route aan in Santiago. De route start in Lissabon en is 630 kilometer lang. Tussen Lissabon en Coimbra zijn twee mogelijkheden. De westelijke route loopt langs de bekende bedevaartplaats Fátima, de andere loopt iets oostelijker.
Onderweg zie je de kathedralen van Lissabon, Coimbra, Porto en Tui. Ook de kerken in Rates, Ponte de Lima, Redondela, Pontevedra en Padron zijn zeer de moeite waard. Populaire opstapplaatsen onderweg zijn Porto en Tui. Vanaf Porto is het 244 kilometer lopen naar Santiago (reken op ongeveer twee weken); vanaf Tui 119 kilometer (ongeveer een week).
Vanaf Porto kun je ervoor kiezen om de kustroute (Camino Portugués de la Costa) te volgen. Deze is 21km langer en loopt maar gedeeltelijk langs de kust. Een nieuwe route loopt wél helemaal langs de kust: het kustpad of de Senda Litoral. De kustvarianten kennen een schitterend landschap en zijn een stuk rustiger dan de centrale route.
De Via de la Plata
1.000 km
De Via de la Plata is de langste officiële caminoroute en start in het zuiden van Spanje, in Sevilla. Via Zafra, Cáceres en Salamanca baant de route zich een weg noordwaarts richting Santiago. De route van 1.000 kilometer is veruit de langste route van de Sint Jacobsroutes in Spanje. In de middeleeuwen was het de belangrijkste weg naar Santiago voor christenen uit Zuid-Spanje. De route komt langs Zamora, waar je meerdere opties hebt om het laatste stuk (nog zeker 350 km) af te leggen.
Naast het vervolgen van de originele Via de la Plata kun je bijvoorbeeld ook de Camino Sanabrés lopen (368 kilometer). De Sanabrés is misschien wel de mooiste route om de laatste 100 kilometer naar Santiago af te leggen. Omdat er flink wat minder overnachtingsplekken zijn, moet je soms wat verder lopen voor een slaapplek. Dat maakt de Sanabrés ondanks haar schoonheid wat minder geschikt als instapcamino.
De Camino del Norte
850 km
De Camino del Norte is behoorlijk wat zwaarder dan de Francés maar gaat wel door een prachtig kustlandschap. Je start in Irún aan de grens met Frankrijk en volgt de Atlantische kust tot aan Asturië. Vanaf daar loopt de Del Norte landinwaarts verder naar Santiago. De route volgt gedeeltelijk de Via Agrippa, een oude Romeinse weg, en ademt daardoor een en al historie uit.
De Camino del Norte is een heel stuk rustiger is dan de Francés. Slechts 6 procent van de pelgrims loopt deze route. Wel is de Del Norte een stuk langer (853 kilometer) en zwaarder. Houd er ook rekening mee dat de overnachtingsplaatsen vaak maar om de 25 tot 30 kilometer te vinden zijn. Niet geschikt voor een instapcamino dus, maar een mooie uitdaging voor de geoefende wandelaar.
Camino Primitivo
320 km
De Camino Primitivo wordt als de allereerste pelgrimsroute naar Santiago beschouwd. Alfonso de tweede is volgens de overlevering de koning die in het jaar 814 als eerste naar het lichaam van Jacobus in Santiago de Compostela trok. De Primitivo leidt je in 321 kilometer van Oviedo naar Santiago en komt in Melide samen met de Camino Francés.
Vanaf Melide is het nog 52 kilometer naar Santiago. Dat laatste stuk wordt door veel wandelaars als een groot contrast met de rest van de route ervaren, die vrij rustig en avontuurlijk is. De Primitivo is een fysiek uitdagende route met wat langere afstanden tussen de slaapplekken. Geen route voor een instapcamino. Wel eentje voor je bucketlist.
Andere camino-routes
Camino Inglés ± 115-120 km
Start in Ferrol, op zich geschikt als instapcamino maar een minder mooie route (vind ik).
Camino de Fisterre ± 90-120 km
De Camino de Finisterre (de enige die niet naar maar vanaf Santiago loopt) is ongeveer 90 kilometer. Loop je door naar Muxía, komt er ongeveer 25 tot 30 kilometer bij, wat het totaal op 115-120 kilometer brengt.
Camino Mozarabe ± 620 km
De Mozarabe begint in Almería en eindigt in Mérida, waar ‘ie samenkomt met de Via de la Plata. In april van 2025 liep ik een paar honderd kilometer van Granada naar Cordoba op de Camino Mozarabe. Daar liep bijna niemand. Ik ben in twee weken welgeteld 7 pelgrims tegen gekomen.
Camino de Invierno ± 263 km
De Camino de Invierno (winterroute) loopt van Ponferrada naar Santiago en vormt een rustiger alternatief voor de laatste etappes van de Francés. De route staat bekend om zijn prachtige landschappen door de regio Bierzo en de Ribeira Sacra.
Camino de Levante ± 815-1200 km
Het hoofdgedeelte van deze route, van Valencia naar Zamora, is 808 tot 815 kilometer. Daar sluit ‘ie aan op de Via de la Plata. Loop je door naar Santiago, heb je er 1200 km op zitten en ben je door vijf verschillende Spaanse regio’s gelopen: Valencia, Castilla-La Mancha, Madrid, Castilla y León en Galicië.
Camino Aragonés ± 160-172 km
De Camino Aragonés (vanuit de Pyreneeën) start in Somport aan de Frans-Spaanse grens en eindigt in Puente la Reina (waar de route aansluit op de Camino Francés.
Camino Catalan ± 330-475 km
De Camino Catalán is een prachtige, rustige pelgrimsroute die aan de Middellandse Zee (Port de la Selva of Barcelona) begint en doorgaans eindigt bij het indrukwekkende Montserrat-gebergte, om vervolgens via Navarra aan te sluiten op de Camino Francés.
Camino de la Lana ± 670 km
De route loopt van Alicante naar Burgos en sluit daar aan op de Camino Francés. De route staat bekend als rustig, met uitdagende, heuvelachtige landschappen en een rijke historie, grotendeels door de regio’s Valencia, Castilla-La Mancha en Castilla y León. Na Burgos is het nog 500 km naar Santiago.