Looptempo
Loop altijd je eigen tempo!
Het is verleidelijk om met iemand mee te lopen als je aan de praat raakt. Ga je echter boven of onder je eigen tempo lopen, 100 kilometer in zes etappes (instapcamino) best een eind. Die ene rustdag maakt dat niet goed. Doe dat dus echt: loop het tempo dat voor jou goed voelt. Dat kan per dag verschillen.
Onthoud vooral: je hebt geen haast. Kijk om je heen, geniet van wat je meemaakt en tegenkomt. Neem je tijd om te reflecteren, verwerken, voelen of gewoon te zijn.
Paklijst
De beste tip die ik je kan geven over wat je zoal mee moet nemen op je camino is: zo weinig mogelijk.
Basisuitrusting instapcamino:
Goed passende wandelschoenen en een paar slippers of een simpele instapper voor de avond. Een afritsbare wandelbroek is fijn maar een lange en korte legging zijn evenzo prima. Als het maar dun is, snel droogt en mee rekt. Dat geldt ook voor t-shirts of hemdjes, iets met lange mouwen en een vestje. Denk in laagjes, niet in aantallen.
Ondergoed en wandelsokken uiteraard. Een lichte regenjas of poncho. Iets tegen de zon als je daar last van hebt, al kun je dat ook oplossen met een kledingstuk. Een zonnebril is wel echt fijn. Wat hoognodige toiletartikelen, evt. een waterflesje en je dagrugzak(je) met regenhoes (als je geen poncho hebt die eroverheen valt).
Als je wilt kun je nog wat blarenpleisters, pijnstillers of crème meenemen maar op elke straathoek is een apotheek. Verder kan een mini-zaklampje handig zijn, wandelstokken als je die gebruikt, een paar velletjes toiletpapier en per dag een stuk fruit, wat noten of een energiereep ‘voor nood’. En uiteraard je flesje water.
Calamiteiten
Voor in je telefoon:
112
(net als in Nederland)
062
(politie, guardia civil)
Krijg je blaren, heb je ergens pijn, zwelt je knie op of heb je last van je maag? In elk gehucht in Spanje vind je wel een apotheek (farmacia). Je kunt er van alles krijgen zonder recept. In grotere dorpen of steden vind je vaak meerdere apotheken. Daar kun je ook terecht bij de zogenoemde ‘gezondheidscentra’. Een soort EHBO/huisartsenpost. Lokale bevolking en politie weten precies waar deze centra zich bevinden en helpen je graag.
Op bijna alle stukken van de route is een taxi binnen afzienbare tijd ter plekke om je te vervoeren als je (even) niet meer kunt lopen.
Bagagevervoer
Bagagevervoer
Bij de instapcamino word je bagage vervoerd van slaapplek naar slaapplek. Je loopt zelf met een dagrugzak(je). De transporteur rekent op 1 tas, rugzak of koffertje per persoon met een maximum van 12 kilo (soms is max. 20 kg mogelijk maar bedenk je vooral dat je dat op niet-wandeldagen allemaal zelf mee moet slepen).
Bagagevervoer is alleen geregeld voor de wandeldagen. Aan elkaar geknoopte stukken bagage zijn niet toegestaan.
De bagage moet elke ochtend om 08.00 uur klaar staan en arriveert meestal uiterlijk rond 15.00 uur op je volgende slaapplek. Je ontvangt een voucher voor aan je tas of koffertje met daarop alle locaties.
Pelgrimspaspoort
Credencial
Je pelgrimspaspoort (credencial, die krijg je van Camigo) laat je onderweg minimaal twee keer per dag afstempelen. Bij elke stempel vermeld je ook de datum van die dag.
Stempelen kan op de overnachtingslocaties, bij restaurants, in sommige winkels en meestal bij alle barretjes onderweg. Soms tref je zelfs midden in het bos nog een stempelpost aan.
Na het afleggen van de tocht ontvang je in Santiago een oorkonde, genaamd Compostela, het bewijs dat je minimaal 100 kilometer van de route hebt gelopen.
Daarvoor ga je naar het pelgrimskantoor aan de Rúa das Carretas 33. Schrijf je in op één van de computers in het voorportaal, trek een nummertje en wacht op je beurt. De Compostela word je persoonlijk overhandigd nadat je pelgrimspaspoort gecheckt is.
Routemarkering
Gele pijlen
De verschillende Camino’s zijn zowel in Spanje als Portugal heel goed aangegeven met gele pijlen. Soms is het even zoeken naar de eerste pijl als je de overnachtingslocatie verlaat maar heb je die eenmaal gevonden, heb je geen routebeschrijving meer nodig.
Dat is fijn, want zo heb je alle tijd om de omgeving in je op te nemen en te genieten van alles dat je meemaakt, ziet, voelt, ruikt en hoort. Lees gewoon de avond ervoor even of er bijzonderheden zijn voor de etappe van de dag. Een bijzondere afslag of een alternatief stuk route bijvoorbeeld.
Wil je toch een app op je telefoon? Geen probleem, er zijn er vele en de meeste zijn gratis.
Openingstijden
Restaurants in Spanje:
ontbijt 07.00 tot 10.00 uur
lunch 13.00 tot 15.00 uur
diner 19.30 tot 22.30 uur
Barretjes voor koffie, broodjes en vaak ook maaltijden zijn vaak al vroeg geopend op de (drukkere) caminoroutes in Spanje. In elke ietwat grotere plaats vind je vanaf 07.00 uur wel een barretje waar je koffie kunt krijgen of kunt ontbijten.
Winkels en apotheek in Spanje:
ochtend 09.30 tot 13.00 uur
middag 15.00 tot 20.00 uur
Eten & drinken
Ontbijt en lunch:
Ontbijten doen Spanjaarden in het lokale barretje. Een café con leche (een soort koffie verkeerd of cappuccino) met iets zoets erbij. De lunch is een belangrijkere maaltijd waar meer tijd voor wordt uitgetrokken.
Diner:
Hoewel voor toeristen en pelgrims zeker uitzonderingen worden gemaakt, is het eigenlijk ‘not done’ om vóór 20:00 uur in de avond al aan je avondeten te zitten. Spanjaarden zie je meestal zelfs niet voor 21:00 uur aan het diner.
Uit eten:
Uit eten is goed betaalbaar in Spanje. Pelgrimsmenu’s (voor-hoofd-na, eenvoudig) zijn er vaak al voor zo’n 15 euro. Een beetje luxer kan ook, maar veel meer dan 25-30 euro ben je meestal niet kwijt.
Eten en drinken vormen een uitermate gewaardeerde sociale aangelegenheid in Spanje. Veel Spanjaarden eten dan ook graag en frequent buiten de deur waar ze elkaar ontmoeten en bijpraten. Kinderen gaan gewoon mee.